lr14

कालच्या लोकसत्ता मध्ये “मीठ आणि अश्रू” नावाचा एक वाचनीय लेख प्रसिद्ध झाला. पोलंडमधील तेराव्या शतकात शोध लागलेली मिठाची प्रचंड खाण.. या खाणीची सफर करताना आलेले अनुभव, जाणवलेल्या गोष्टी या लेखात सांगितल्या आहेत.

अजून एक रंजक बाब म्हणजे इंग्रजीमधील Salary (वेतन) या शब्दाचे मूळ ह्या पोलंडमधील खाणीत आहे.

आज जरी मीठ सहजी उपलब्ध असलं तरी त्याकाळी मीठ हा एक मौल्यवान पदार्थ होता. सबंध युरोपला मांस टिकवण्यासाठी मिठाची अत्यंत गरज होती. रोमन शिपायांना मिठाच्या स्वरूपात पगार दिला जात असे. ‘सॅलरी’ हा शब्द लॅटिन ‘salarium- सॉल्टी वेजेस’ अशा अर्थाने उपयोगात आणत.

ह्यातूनच सॅलरी हा शब्द रूढ झाला.

मराठी आणि भारतीय संस्कृती मध्ये मिठाला फार महत्व आहे. कृष्ण आपल्या पत्नीला “तू मला मिठाइतकी प्रिय आहेस” असं म्हणाला होता, अशी एक कथा माझी आजी सांगायची. त्याचा मतितार्थ हा होता की मीठ जसे आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे तशीच तू आहेस.

महात्मा गांधींनी सविनय कायदेभंगाची सुरवात करताना देखील मिठाची निवड केली आणि “दांडीयात्रा” घडली. कारण मीठ हा भारतीय जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे.

पोलंड मधील मिठाच्या खाणींवरचा लेख वाचताना जाणवले की मीठ फक्त भारतीयच नाही तर जागतिक स्तरावर सर्वसामान्यांच्या जीवनाचा भाग आहे.

P.S: पोलिश भाषेतील चित्रपटात सुद्धा “मैने तुम्हारा नमक खाया है…” छाप संवाद असतील का?

Advertisements